Kilometry w trasie, kolejne szkoły, setki pytań i ponad 1500 młodych ludzi, z którymi mieliśmy okazję się spotkać. Zakończyliśmy etap projektu „MŁODZIEŻ 2.0 – Relacje. Odporność. Reakcja.” w województwie pomorskim. Od Kaszub, przez mniejsze miejscowości, aż po Trójmiasto rozmawialiśmy o tym, czego młodzież doświadcza każdego dnia, ale o czym nie zawsze potrafi lub chce mówić głośno.
Za nami intensywne dni spotkań w pomorskich szkołach. Odwiedziliśmy m.in. Słomino, Gdańsk, Władysławowo, Gdynię i Kartuzy.
Różne miejscowości, różne szkoły, różne grupy wiekowe. A jednak wiele tematów powracało: presja rówieśnicza, hejt, emocje, poczucie własnej wartości, relacje z innymi i odwaga, by reagować, kiedy komuś dzieje się krzywda.
I właśnie to połączyło wszystkie nasze spotkania.
Nie przyjechaliśmy mówić młodzieży, jak ma żyć. Przyjechaliśmy z nią rozmawiać.
W szkolnych salach gimnastycznych, aulach i klasach spotykaliśmy młodych ludzi, którzy na co dzień funkcjonują w świecie nieustannej oceny, porównań i oczekiwań.
Świecie, w którym jeden komentarz w internecie potrafi zepsuć cały dzień. W którym czasem łatwiej napisać komuś przykrą wiadomość niż powiedzieć mu coś prosto w oczy. W którym potrzeba akceptacji bywa silniejsza niż odwaga, żeby być sobą.
Podczas naszych spotkań nie chodziło o kolejną szkolną pogadankę ani o przekazanie uczniom gotowej listy zasad.
Chodziło o stworzenie przestrzeni do rozmowy. Bez oceniania, moralizowania i udawania, że dorośli znają odpowiedź na każde pytanie.
Były pytania, dyskusje, przykłady z codziennego życia i spojrzenie na trudne sytuacje z różnych perspektyw. Był sport, psychologia i doświadczenia ludzi, którzy sami musieli nauczyć się radzić sobie z presją, porażką i oczekiwaniami otoczenia.
Marek Saganowski: Siła nie polega na tym, że nigdy nie przegrywasz
Jednym z ważnych elementów projektu są spotkania z Markiem Saganowskim – byłym reprezentantem Polski, trenerem i prezesem Stowarzyszenia Marek Saganowski Sport Evolution.
Jego sportowa historia jest punktem wyjścia do rozmowy o sprawach, które wykraczają daleko poza boisko.
Bo porażka nie dotyczy wyłącznie przegranego meczu. Dla nastolatka może nią być słabsza ocena, odrzucenie przez grupę, nieudana przyjaźń czy poczucie, że nie spełnia oczekiwań innych.
„W sporcie nauczyłem się, że nie zawsze wygrywasz. Są momenty, kiedy wszystko idzie nie tak, kiedy ktoś cię krytykuje, kiedy sam zaczynasz w siebie wątpić. Ale to nie porażka cię definiuje, tylko to, co zrobisz później. Chcemy pokazywać młodym ludziom, że nie muszą być idealni. Ważne, żeby wierzyli w siebie, potrafili prosić o pomoc i nie rezygnowali po pierwszym niepowodzeniu”.
Marek Saganowski, prezes Stowarzyszenia Marek Saganowski Sport Evolution
To jeden z najważniejszych przekazów naszych spotkań: odporność psychiczna nie oznacza braku słabości. Oznacza umiejętność radzenia sobie z trudnościami i świadomość, że nie trzeba mierzyć się z nimi samotnie.
Rafał Koszyk: Za zachowaniem młodego człowieka często kryje się coś więcej
W rozmowach z uczniami niezwykle ważną rolę odgrywa Rafał Koszyk, znany jako Racjonalny Psycholog – psycholog i trener mentalny, który potrafi mówić o emocjach językiem zrozumiałym dla młodzieży.
Bez skomplikowanych definicji. Bez dystansu. Za to z przykładami sytuacji, które uczniowie dobrze znają ze swojego codziennego życia.
Dlaczego tak bardzo przejmujemy się opinią innych? Skąd bierze się hejt? Dlaczego czasem śmiejemy się razem z grupą, chociaż wiemy, że ktoś właśnie jest poniżany? Co zrobić, kiedy emocje zaczynają przejmować nad nami kontrolę?
Takie pytania są punktem wyjścia do rozmów o odpowiedzialności, empatii i budowaniu odporności psychicznej.
„Młodzi ludzie nie potrzebują kolejnego dorosłego, który powie im, że mają się nie stresować albo nie przejmować opinią innych. Potrzebują zrozumieć, skąd biorą się ich emocje i co mogą z nimi zrobić. Czasami najważniejszym momentem spotkania jest ten, w którym młody człowiek uświadamia sobie, że to, co czuje, jest ważne i że ma wpływ na swoją reakcję”.
Rafał Koszyk, Racjonalny Psycholog
Właśnie dlatego w projekcie tak duży nacisk kładziemy na praktyczne umiejętności. Nie wystarczy powiedzieć młodzieży, że hejt jest zły. Trzeba pomóc jej zrozumieć jego mechanizmy, konsekwencje i możliwości reagowania.
Ponad 1500 uczestników. Ale nie liczby są tutaj najważniejsze.
Ponad półtora tysiąca młodych ludzi to ogromna skala pomorskiego etapu projektu.
Jednak za każdą liczbą stoi konkretny człowiek.
Uczeń, który zmaga się z presją. Nastolatka, która boi się oceny rówieśników. Ktoś, kto był świadkiem przemocy, ale nie wiedział, jak zareagować. Ktoś, kto potrzebuje usłyszeć, że proszenie o pomoc nie jest oznaką słabości.
Nie zakładamy, że jedno spotkanie rozwiąże wszystkie problemy młodzieży. Wiemy jednak, że może stać się początkiem ważnej rozmowy – z wychowawcą, rodzicem, psychologiem szkolnym albo rówieśnikiem.
Bo czasem najważniejsze nie jest to, ile powiedzieliśmy młodym ludziom, ale z jakimi pytaniami i refleksjami wyszli ze spotkania.
Projekt nie kończy się, kiedy wychodzimy ze szkoły
„MŁODZIEŻ 2.0 – Relacje. Odporność. Reakcja.” to coś więcej niż cykl szkolnych konferencji.
Zależy nam, aby tematy poruszane podczas spotkań były kontynuowane także po naszym wyjeździe.
Dlatego przygotowaliśmy materiały edukacyjne, scenariusze zajęć, Karty Relacji, podcasty oraz narzędzia wspierające nauczycieli i wychowawców w codziennej pracy z młodzieżą.
Chcemy, aby rozmowa o emocjach, granicach, wzajemnym szacunku i odpowiedzialności nie była jednorazowym wydarzeniem, lecz naturalną częścią życia szkolnego.
Bo odporności psychicznej nie buduje się podczas jednej lekcji. Buduje się ją każdego dnia – w relacjach, w sposobie rozwiązywania konfliktów, w reakcjach dorosłych i w poczuciu, że w trudnej sytuacji można liczyć na drugiego człowieka.
Pomorskie, dziękujemy!
Dziękujemy dyrektorom szkół, nauczycielom, pedagogom i psychologom za otwartość, zaangażowanie oraz wspólne tworzenie przestrzeni do rozmowy.
A przede wszystkim dziękujemy młodzieży.
Za obecność, pytania, energię i gotowość do podejmowania tematów, które nie zawsze są łatwe.
Z Pomorza wyjeżdżamy z przekonaniem, że takie spotkania mają sens. Że młodzi ludzie potrzebują być nie tylko edukowani, ale również słuchani. Że rozmowa może być początkiem zmiany.
Kończymy pomorski etap, ale nasza droga trwa dalej. Przed nami kolejne szkoły, kolejne miejscowości i kolejne spotkania.
Bo niezależnie od tego, czy jesteśmy w dużym mieście, czy w niewielkiej miejscowości na Kaszubach, młodzi ludzie zasługują na to samo: uwagę, zrozumienie, szacunek i poczucie bezpieczeństwa.
MŁODZIEŻ 2.0 – Relacje. Odporność. Reakcja.
Nie tylko rozmawiamy o zmianie. Chcemy pomagać młodym ludziom ją tworzyć.
⸻
Projekt „MŁODZIEŻ 2.0 – Relacje. Odporność. Reakcja.” realizowany jest przez Stowarzyszenie Marek Saganowski Sport Evolution jako zadanie z zakresu zdrowia publicznego w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2026, finansowane ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej.
